Ikona Matki Bożej Kazańskiej to najpowszechniejsze i najważniejsze przedstawienie Maryi w prawosławnej Cerkwi Rosyjskiej i jedno z najważniejszych w całym Kościele katolickim. Przez 11 lat była ona w prywatnych apartamentach Jana Pawła II, czuwała — jak powiedział Jan Paweł II — nad jego codzienną pracą.

Kolekcja Medalików poświęconych Ikonie, Matce Boskiej Kazańskiej

Pożegnanie ikony

Jan Paweł II podczas nabożeństwa Słowa w Auli Pawła VI pożegnał 25 sierpnia 2004 roku ikonę Matki Bożej Kazańskiej, przekazując ją Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu. Ikonę przewiózł do Moskwy kard. Walter Kasper i wręczył ją patriarsze Aleksemu II 28 sierpnia, w prawosławne święto Wniebowzięcia Matki Bożej, w kremlowskiej katedrze Wniebowzięcia.

Podczas audiencji Ojciec Święty powiedział, że wielokrotnie prosił Matkę Bożą Kazańską, aby „chroniła i prowadziła naród rosyjski, który jest Jej oddany i przyspieszała moment, gdy wszyscy uczniowie Jej Syna uznając w sobie braci, zdołają przywrócić w całej pełni naruszoną jedność”.

Ikonę MB Kazańskiej otrzymał papież w darze od katolików amerykańskich, którzy odkupili ją od prywatnego kolekcjonera. Przez 11 lat była ona w prywatnych apartamentach Jana Pawła II, «czuwała — jak powiedział Jan Paweł II — nad jego codzienną pracą».  Papież od samego początku chciał zwrócić ikonę siostrzanemu Kościołowi w Rosji. Liczył, że będzie mógł to uczynić podczas pielgrzymki do tego kraju lub przy okazji spotkania z Patriarchą Aleksym II.

Na pożegnanie ikony została odczytana po rosyjsku modlitwa, ułożona przez Ojca Świętego. Oto fragment tej modlitwy:

Modlitwa do Matki Bożej Kazańskiej

Bądź błogosławiona,

chwalebna Matko Jezusa,

która «idziesz przed Ludem Bożym po drogach wiary,

miłości i doskonałego zjednoczenia z Chrystusem»

(por. Lumen gentium, 63)!

Błogosławią Cię wszystkie pokolenia,

«gdyż wielkie rzeczy uczynił Ci Wszechmocny,

święte jest Jego imię» (por. Łk 1, 48-49).

Błogosławimy Cię i oddajemy Ci cześć, Matko,

w Twej kazańskiej ikonie,

w której od wieków jesteś otaczana

czcią i miłością przez wiernych prawosławnych.

Stałaś się opiekunką i świadkiem

niezwykłych dzieł Bożych

w dziejach narodu rosyjskiego,

który nam wszystkim jest bardzo drogi.

Opatrzność Boża, której moc

zwycięża zło i obraca w dobro

również złe czyny człowieka,

sprawiła, że Twoja święta ikona,

zaginiona przed wielu laty,

dotarła do sanktuarium w Fatimie, w Portugalii,

a potem, z woli ludzi Tobie oddanych,

zagościła w domu Następcy Piotra.

Matko prawosławnego ludu,

obecność w Rzymie  Twego świętego

wizerunku kazańskiego

mówi nam o głębokiej jedności

między Wschodem i Zachodem,

która wciąż trwa

pomimo historycznych podziałów i błędów ludzi.

Teraz, gdy żegnamy się

z tym Twoim wymownym wizerunkiem,

Maryjo Dziewico,

zanosimy do Ciebie

naszą żarliwą modlitwę.

Sercem będziemy Ci towarzyszyć

na długiej drodze, którą będziesz wracać

do świętej Rosji.

Przyjmij chwałę i cześć składaną Ci

przez Lud Boży, który jest w Rzymie.

Błogosławiona między niewiastami,

oddając cześć Twej ikonie w tym mieście,

naznaczonym krwią apostołów

Piotra i Pawła, Biskup Rzymu

jednoczy się w duchu ze swym Bratem

w biskupiej posłudze,

który jako Patriarcha

przewodzi rosyjskiej Cerkwi prawosławnej.

I prosi Cię, Matko Najświętsza, o wstawiennictwo,

by jak najszybciej nastała pełna

jedność między Wschodem i Zachodem,

pełna komunia między wszystkimi chrześcijanami.

Panno chwalebna i błogosławiona, o Pani nasza,

Orędowniczko nasza i Pocieszycielko nasza,

z Synem swoim nas pojednaj,

Synowi swojemu nas polecaj,

swojemu Synowi nas oddawaj! Amen.

Jan Paweł II, 25 sierpnia 2004 r.

Pochodzenie ikony

Ikonę znaleziono w Kazaniu, stolicy dzisiejszego Tatarstanu w 1579 roku. Wybuchł tam wtedy wielki pożar. Całe miasto było w zgliszczach, obraz jednak ocalał i dlatego uznano go za cudowny. Oryginał obrazu zaginął, ale ocalało wiele wykonanych kopii, które także słynęły cudami. Cerkiew prawosławna jest przekonana, że w Rosji zachowały się kopie jeszcze starsze niż przekazany obraz.

Według innej wersji ikonę znaleziono w miejscu, które Matka Boża wskazała, gdy objawiła się nastolatce z Kazania. Zbudowano tam klasztor, w którym przechowywano obraz.

Ikona MB Kazańskiej ma takie samo znaczenie dla Rosji, jak obraz MB Częstochowskiej dla Polaków. Rosjanie wierzą, że ikona wielokrotnie patronowała sukcesom Rosji i chroniła ją przed klęskami.

W 1914 roku obraz został skradziony. Temu zdarzeniu Rosjanie przypisują takie klęski, jak przegrana wojna z Japonią, krwawa rewolucja w latach 1905-1907, I wojna światowa i rewolucja bolszewicka 1917 roku. Jak wiadomo, ikona odnalazła się za granicą i ostatecznie trafiła do apartamentów Jana Pawła II.

Ikony maryjne zwykle są przedstawiane frontalnie z Jezusem na ręku Maryi. Trzy złote gwiazdy na tunice Matki Bożej symbolizują dziewictwo, a szlaczek na obrazie jest znakiem chwały. Matka Boża prawą ręką wskazuje na Syna i na Niego kieruje uwagę modlących. Na ikonie Matki Bożej Kazańskiej Jezus stoi u boku Maryi.

źródło: Gość Niedzielny artykuł z numeru 26/2009 28-06-2009